Pałac Saski
Wytyczona od Placu Saskiego do Placu Żelaznej Bramy Oś Saska budynek o długości 1650 metrów przetrwała do czasów współczesnych. Nazwa tego pierwszego została zmieniona 10 lat po odzyskaniu przez Polskę niepodległości na Plac Piłsudskiego. Po zdobyciu Warszawy przez Niemców nazwę placu przemieniono na Sachsenplatz a w pierwszą rocznicę wybuchu wojny na Adolf Hitler Platz. Za komunistycznej władzy w Polsce plac nosił nazwę Zwycięstwa, a po transformacji powrócono do nazwy sprzed wojny Plac Piłsudskiego.
Od strony zachodniej plac otaczały zabudowania dwóch pałaców Saskiego i Bruhla. Ten pierwszy został zakupiony od Tobiasza Morsztyna i przebudowany w połowie XVIII wieku przez Augusta II Mocnego. Król planował stworzenie rezydencji na wzór Wersalu. Budowę kontynuował jego syn August III Sas. Po śmierci pałac zmieniał właścicieli i po 1918 roku budynek zajął Sztab Generalny Wojska Polskiego. Pałac zajmowany w czasie wojny przez Wermacht został wysadzony w powietrze w grudniu 1944 roku.
Podobny los spotkał stojącego obok Pałacu Bruhlawybudowanego w pierwszej połowie XVII wieku przez wojewodę sandomierskiego Jerzego Ossolińskiego. Od 1918 roku pałac zajmowało Ministerstwo Spraw Zagranicznych. Budynek generalnie przebudowano i rozbudowano według projektu znanego architekta Bogdana Pniewskiego. W dobudowanej od stronu Ogrodu Saskiego modernistycznej części mieszkalnej zamieszkał minister Józef Beck. Budynek był najnowocześniejszym z urzędów w Polsce. Wyposażenie stanowiły polskie meble wykonane z czarnego dębu wydobytego z dna Prypeci i jedwabie z Milanówka.
Wielokrotnie dyskutowano o planach odbudowy obu pałaców. Ostatecznie w setną rocznicę odzyskania przez Polskę niepodległości prezydent Andrzej Duda podpisał deklarację o restytucji budowli.
W terenie odsłonięte zostały fundamenty obu budowli i przeprowadzono badania archeologiczne. Część odnalezionych artefaktów wystawiona została na tymczasowej wystawie na Placu Piłsudskiego.
Aktualnie przygotowywany jest projekt prac robót geologicznych, który złożony zostanie do zatwierdzenia w Biurze Ochrony Środowiska. Geotest uczestniczył w pracach przygotowawczych.
Według archiwalnych badań geologicznych wiadomo, że pod gruntami nasypowymi zalegają gliny pylaste i piaszczyste przykrywające zagęszczone piaski drobne leżące na plioceńskich iłach. Strop iłów jest pofałdowany i występuje na głębokości ok. 8.00 – 9.50 m p.p.t. metrów. Woda gruntowa została pomierzona na 7.20 m p.p.t.
Geotest w ostatnich latach wykonywał badania przy ulicy Fredry /trwa tam jeszcze budowa/ i w czasie przebudowy Hotelu Europejskiego. Na obu działkach warunki gruntowe były podobne, pod nasypami stwierdzono piaski i gliny przykrywające iły leżące na głębokości 6 – 10.35 m p.p.t.
Woda gruntowa przy Fredry znajdowała się na 7.0 m a przy Hotelu na 6.20 m p.p.t.
