Parterowy, niepodpiwniczony budynek z użytkowym poddaszem wybudowany został bez wykonanych badań geotechnicznych. Prawdopodobnie nie przeprowadzono także odbioru gruntu w dnie wykopu. W każdym razie brak jest stosownego wpisu w Dzienniku Budowy. Dom wybudowany został z Międzylesiu. Na sąsiednich działkach usytuowane są budynki jednorodzinne wzniesione w ostatnich latach.
W krótkim czasie po zakończeniu budowy na ścianach budynku pojawiły się rysy i pęknięcia. Największe szczeliny miały szerokość ok. 6-7 mm. Pęknięcia uwidoczniły się na zewnętrznych ścianach budynku.
Ściana przy wejściu wymagała już reperacji
Pęknięcie nad oknem
Narożnik był posadowiony na lepszym podłożuWłaścicielka domu po konsultacjach z konstruktorem (projekt, który został zrealizowany był projektem typowym i żaden konstruktor nie brał udziału w jego adaptacji) zleciła wykonanie badań geotechnicznych.
Wokół budynku przy jego zewnętrznych ścianach wykonano osiem otworów badawczych. Przeprowadzone badania wykazały, że pod powierzchnią terenu występują grunty nasypowe. Grunty nasypowe zalegają do głębokości 1.00 - 1.70 m ppt. Pod gruntami nasypowymi znajduje się warstwa torfów. Lokalnie nawiercono także namuły. Torfy zalegają do głębokości 1.30 - 2.40 m ppt. Pod gruntami organicznymi występują nośne, średnio zagęszczone piaski średnie o uogólnionym stopniu zagęszczenia ID = 0.50. W partiach stropowych w piaskach stwierdzono występowanie wkładek organicznych. Piaski zalegały do głębokości rozpoznania. Badania prowadzono do głębokości 4.0 metrów ppt.
Fundamenty budynku stanowią ławy fundamentowe posadowione na głębokości około 1.10 metr ppt. Oznacza to że pod fundamentami znajduje się warstwa torfów o grubości 1.30 metra.
Woda gruntowa występowała na głębokości 1.80 - 1.90 metra ppt. Na części terenu torfy zagłębiały się poniżej poziomu wody gruntowej. Zróżnicowana głębokość zalegania gruntów organicznych spowodowała, że jeden z narożników budynku posadowiony został w pobliżu gruntów nośnych, a pozostała część fundamentów oparta została na dość grubej warstwie torfu.
Występowanie zmiennej grubości torfów było przyczyną powstania nierównomiernych osiadań, które wywołały pęknięcia konstrukcji budynku. Rozmieszczenia rys i szczelin na ścianach pokrywały się z granicą występowania grubej warstwy torfów.
Ta szczelina miała 5 mm szerokości
Rysa na ścianie frontowejPo przeprowadzeniu badań zaproponowano wykonanie odcinkowej wymiany gruntu pod fundamentami – podbicie fundamentów.
Wymiana gruntu polega na odsłonięciu ławy fundamentowej, na długości około 1.5 metra, usunięciu gruntów organicznych do poziomu piasków i wypełnieniu wolnej przestrzeni betonem. Do podbicia fundamentów można wykorzystać kręgi betonowe. Po wykonaniu wykopu krąg lub kręgi wsuwa się pod fundament, a następnie wypełnia się wnętrze betonem. Kręg stanowi pewnego rodzaju szalunek dla wlewanego betonu.
Wymianę gruntu wykonuje się odcinkami o długości 1 – 1.5 metra. Nie wykonuje się jednego odcinka bezpośrednio przy następnym. Dla każdego przypadku musi zostać opracowany szczegółowy plan robót.
Dom w Międzylesiu nie został jeszcze zabezpieczony. Wykonany został projekt zabezpieczenia polegający na oparciu budynku na belkach stalowych wsuniętych pod ławę fundamentową. Belka z obu stron budynku została by oparta na nowym fundamencie. Szacunkowy koszt realizacji zabezpieczenia 80 tys. złotych.
Zastanawiające w opisanym przypadku jest to, że wykonawcę nie zaniepokoił wygląd gruntu na dnie wykopu. W dnie wykopu musiały być widoczne grunty nasypowe. Pod nimi, a nawet może też bezpośrednio w dnie znajdowały się torfy. Grunty nasypowe są łatwe do identyfikacji odznaczają się charakterystyczną szarą barwą. W nasypach na przedmiotowej działce widoczne były fragmenty cegieł.
Badanie w dnie wykopu pozwoliły by wykonać wymianę gruntu. Po wybraniu torfów wykopy wypełnione zostały by piaskiem zagęszczonym warstwami. Koszt dokumentacji geotechnicznej i wymiany gruntu byłby bez porównania niższy od kosztów podbicia fundamentów i kwoty, która musi być wydana na naprawę spękań konstrukcji.
Popękana ściana w salonieKolejny już raz spotykamy sytuację kiedy stare oczko wodne zostaje zasypane gruntem nasypowym. Teren zostaje wyrównany, a nasyp przykrywa wątpliwe podłoże.
Budynek sąsiadów jest także spękany. Należy sądzić, że pod jego fundamentami też znajdują się grunty organiczne. Po drugiej stronie ulicy znajduje się jeszcze jedna wolna od zabudowy działka. Wysokie trawy rosnące na jej powierzchni mogą oznaczać, że w jej podłożu zalegają torfy. Czy nabywca tej działki zamówi badania geotechniczne?
